برگشته و « من الاتّحاد » بيان ماء موصوله بوده و « ذاتا » تمييز براى « الاتّحاد » مىباشد . يحلّل النّوع و يفصّله : ضمير فاعلى در « يحلّل » و « يفصّله » به عقل و ضمير مفعولى در « يفصّله » به نوع برمىگردد . بعد ما كان امرا واحدا ادراكا : كلمهء « ما » مصدريّه بوده و ضمير در « كان » به نوع برگشته و اسمش بوده و كلمهء « امرا » خبر « كان » و كلمهء « واحدا » صفت براى « امرا » و كلمهء « ادراكا » تمييز براى « ما كان الخ » بوده و « عبارت كان الخ » تأويل به مصدر رفته و مضاف اليه كلمهء « بعد » مىباشد . يعنى « بعد كونه امرا واحدا ادراكا » . و شيئا فاردا تصوّرا : كلمهء « شيئا » عطف به « امرا » و كلمهء « فاردا » صفت « شيئا » و به معناى تك‌وتنها و كلمهء « تصورا » تمييز مىباشد . فالتّحليل يوجب فتق ما هو عليه من الجمع و الرّتق : ضمير در « يوجب » به « التّحليل » كه مقصود تحليل عقلى بوده برگشته و كلمهء « فتق » مفعول « يوجب » و به معناى شكافتن و باز كردن بوده و ضمير « هو » به نوع و ضمير در « عليه » به ماء موصوله برگشته و « من الجمع و الرّتق » بيان ماء موصوله و كلمهء « رتق » به معناى بسته بودن مىباشد . الثّانى : يعنى « الامر الثّانى من الامور الباقية » امر دوّم از امور باقيمانده . و مبدئه مفهوما : ضمير در « مبدئه » به مشتقّ برگشته و كلمهء « مفهوما » تمييز براى « الفرق » مىباشد . انّه بمفهومه لا يأبى : ضمير در « انّه » و « بمفهومه » و « يأبى » به مشتقّ برمىگردد . على ما تلبّس بالمبدا : ضمير در « تلبّس » به ماء موصوله به معناى ذات برگشته و مقصود از « المبدا » نيز مبدأ اشتقاق مىباشد . و لا يعصى عن الجرى عليه : ضمير در « يعصى » به مشتقّ و در « عليه » به ذات برگشته و فعل « يعصى » هم معناى « يأبى » و كلمهء « جرى » هم معناى « حمل » مىباشد . لما هما عليه من نحو من الاتّحاد : ضمير « هما » به مشتقّ و ذات و ضمير در « عليه » به ماء موصوله برگشته و كلمهء « من نحو » بيان ماء موصوله مىباشد .